القسم الثالث فى الرياضيات چو زين گذشت مرا با رياضيست سؤال * ز علم هيأت افلاك و نسبت الحان مسلم است كه افلاك علويان زبرند * به حكم سير ز مريخ تا بر كيوان چو سفليان را پس اختلاف منظر نيست * نه نيز كسف كنند آفتاب را به قران چرا نهادى افلاكشان فرود از شمس ؟ * چو نيست برهان قائم بر اين و نيست عيان و گر به عرض حوالت كنى محال بود * چو هست كوكب بىهيچ عرض در احيان و گر تو گويى اولاتر اين بود از طبع * قياس كى بود اولاترين و طبع كيان « 1 » چنين گويد بطلميوس در اوّل مقالهء تاسعه « 2 » از كتاب مجسطى كه برهان قائم است بر آنكه اين سه كوكب علوى را كرهء ايشان بر آن ترتيب است كه در كتاب مسطور است از جهت سير ايشان مر يكديگر را ، تا معلوم گشته است به حقيقت به اين طريق سير كه مريخ زبر « 3 » است و مشترى زبر وى و باز زحل زبر مشترى است و در اين هيچ شبهت نيست . و امّا كرهء زهره و عطارد را آن كسانى كه پيش از ما بودند زير آفتاب نهاده‌اند بر طريق

--> ( 1 ) . ن 2 : دو بيت آخر پس از دو سطر اوّل بعدى آمده است . ( 2 ) . در هر دو نسخه اين واژه به صورت « تابعه » خوانده مىشود . ( 3 ) . اصل : زير .